KELEBEK VANA

Kelebek Vana Nedir? Kelebek Vana Nerelerde Kullanılır?

Kelebek Vanalar, günlük yaşantımızda çok nadir olarak karşımıza çıksa da, gördüğümüzde de çok anlam veremediğimiz, konu hakkında bilgisi olan insanların daha çok dikkatini çektiği, sanayinin hemen hemen her alanında kullanılan, yaşamımızda kolaylıklar sağlayan çok verimli bir mühendislik harikası, her türlü akışkana yön veren bir vana, akışkan ekipmanıdır.

Yapısındaki akışkanı kesen iç conta kısmındaki metalin kelebek kanatlarındaki açıp kapamadan esinlenen yapısından dolayı adını buradan almıştır.

İç yapısındaki isme (metalin) klepe denir. Kelebek vanaları oluşturan yapı içinde neler var diye düşünürsek, sırasıyla:

1) Gövde:

Genelde uygun fiyatta olması ve herkesin kolaylıkla ulaşması açısından pik döküm yani; GG 25, sonra sfero döküm GGG 40.3, paslanmaz 304 gövde, paslanmaz 316 gövde, PVC gövde.

Bunlar genelde en çok tercih edilenlerdir.

2) Klepe:

Kelebek vana klepeleri genelde;

-Nikel kaliteli olanlar
-Paslanmaz 304
-Paslanmaz 316
-Teflon PTFE
-PVC kaplamalı

Bu klepe şekilleri en çok kullanılanlardır. Prosesin özelliklerine göre bu kısımda değişiklik gösterebilir ve değişik materyallerden oluşabilir. İşletmelerdeki mühendis ve teknisyenler bunlara karar verirler.

3) Mil:

Kelebek vanalarda kullanılan miller genelde gövde içinden geçerek klepenin belli bir noktasında klepeyle bir yataklama yapıp iç içe geçerler ve klepeye akışkana yön vermek için harekete geçirmeye yararlar.

Bu üründe paslanmaz 304-316, nikel, çelik ve plastik olanları vardır.

4) Conta:

Kelebek vanalarda sızdırmazlık için kullanılan gövde içinde, çok büyük bir rol üstlenen klepe ile gövde arasında bulunan ve sürekli çalışırken baskıya ve sızdırmazlığa maruz kalan, sızdırmazlık ve iyi dayanım "mükemmelliği" üstlenen işlevi ve konumu, klepe ile aynı olan önemli bir ekipmandır.

Prosesin özelliklerine göre tercih edilir (kalitesi). Genelde sanayide ağırlıklı kullanılanlar;

-EPDM
-NBR
-VITON
-SİLİKON
-Teflon (PTFE)

Bu contalar; işletmelerdeki su, basınç, sıcaklık, kimyasal, buhar, yağ akışkanlarının özelliklerine göre tercih edilip vana gövdesine takılır.

5) Mil (Şaft):

Kelebek vanaların ana mimari hareketini sağlayan en önemli parçalarından biridir. Mil, kelebek vanaya üst flanş kısmından montaj edilen (bazı üretimlerde kelebek vananın alt kısmından da klepeye ufak bir mil alarak iki parça) bir hareketi (açılıp kapanmayı sağlayan bir parçadır.)

Genelde; WCB çelik, ST-37 çelik, Paslanmaz 410, Paslanmaz 416 ve Paslanmaz 420 kalitesinde yapılır.

Gövde üzerinden takılıp conta içinden geçirilerek, klepe ile temas ettirilip açma kapama işlemini sağlar. Gövdeye segmanlar ve pul yardımıyla yataklanması sağlanır.

6) Kol:

Kelebek vanaların açma ve kapama işlemleri gövde üzerindeki flanşa, (Bu flanşın kesinlikle ISO 5211 standart olanı tercih edilir.) cıvatalar yardımıyla bağlanmasını sağlayan ve altında dereceli ayna sacıyla bütünlük sağlayan parçasıyla birlikte, cıvatalar yardımıyla gövdeye bağlanır ve elimizle manuel olarak çeyrek tur vananın açılıp kapanmasını sağlayan ekipmandır. (Bir tamamlayıcı parçadır.)

Bütün bu parçalar kelebek vanaları oluşturan ekipmanlardır.

Bu şekilde manuel olarak kelebek vanalar sanayide genelde boru hatlarında iki flanş arasına cıvatalar yardımıyla monte edilebilen ucuz ve ekonomik olmaları sebebiyle, kolay montaj olabilmeleri, rahat çalışabilmeleri bakımından tercih edilirler.

Kelebek vanalar iki türü genelde çok kullanılır:

1-Wafer kelebek vanalar sınıfı
2-Lug kelebek vanalar sınıfı

Her ikisi de boru hatlarında tercih edilir.